آیا هفتصد و پنجاهمین سال تدوین گلستان سعدی ؟!

تعرفه تبلیغات در سایت
عنوان عکس
عنوان عکس
عنوان عکس
عنوان عکس
عنوان عکس

آرشیو مطالب

جستجوگر

یافته ها در جستجو

امکانات وب

برچسب ها

لحظه ای تفکر کنیم ببینیم گلستان و بوستان و غزلیات و به طور کلی آنطور که جمع آوری و منتشر کرده اند کلیات سعدی را به خاطر خود شیخ اجل ٬سعدی ٬ می خواهیم یا سعدی را یه خاطر آنکه چنین آثار نغز و ارزشمندی پدید آورده است گرامی می داریم و هرساله روز اول اردیبهشت را به این مهم اختصاص می دهیم ؟
اگر مورد دوم صحیح باشد ٬ که از نظر علمی و منطقی ٬ و نه احساسی ٬ چنین می نماید ٬ امروز در عصر هفتصد و پنجاهمین سال شمسی تدوین و ارائه این دو سند بزرگ تاریخی و فرهنگی ٬ اجتماعی و...گلستان و بوستان قرار گرفته ایم و بهانه و فرصتی است تا بتوانیم از این آثار گرانبها ٬ و آثار مشابه آنها ٬ نه تنها در راه پرورش احساسات و زیبا پرستی و تلذذ طبع خود در قلمرو ادبیات فارسی ٬ بلکه در شناخت مبانی اقتصادی - اجتماعی - سیاسی - فرهنگی کشورایران استفاده کرده دستمایه ٬ الگو یا در واقع برنامه ٬ نقشه و راهی بومی و ایرانی و اسلامی در رشد و توسعه و به اصطلاح معمول پیشرفت و تعالی جامعه ٬ نظام و نهایتا" کشور قرار دهیم .
گلستان و بوستان به همراهی دیوان شمس تبریزی ٬ دیوان خواجه حافظ شیرازی ٬ شاهنامه فردوسی و رباعیات خیام سالها است که ٬ قبل از جهانی شدن آداب و رسوم ایرانی نوروز و امثال آن ٬ جهانی شده اند و بارها و بارها تحت مطالعه محققان خارجی قرار گرفته به زبان های متعددی در جهان ترجمه شده اند که در خصوص گلستان و بوستان شاید مطالعه گسترده پروفسورهانری ماسه ٬ ایرانشناس مشهور فرانسوی ٬ از همه قدیم تر و شناخته شده تر باشد .
امروز بین شش تا هفت میلیارد نفر مردم جهان نه همه زبان فارسی را می دانند و نه همه به همین دلیل در شرایطی هستند که از زیبائی های نظم و نثر سعدی ٬ علیه الرحمه ٬ به فارسی بهره ببرند . آنچه برای آنان مهم است پیام یا پیام هائی است که در اشعار و حکایات و سایر آثار شیخ مشرف الدین بن مصلح الدین بن عبدالله سعدی شیرازی وجود دارد و از عالم ادب و هنر ایران بی گمان فراتر و بسیار فراتر می رود : هنر و ادبیات عرب را نیز در برمی گیرد ٬ فرهنگ تقریبا" تمام منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا را شامل می شود و نهایتا" هم فقط به همین ادب و هنر و فرهنگ جامعه بزرگ اسلامی طلیعه دار فرهنگ و تمدن جهانی در آن عصر و روزگار ختم نمی شود ...
سعدی در آثار گرانبار و به ویژه گلستان و بوستان خود مردم شناس است ٬ جامعه شناس است ٬  و جامعه شناسی ایران و در واقع ایرانی را از ابعاد متفاوت اقتصادی - سیاسی - فرهنگی انجام می دهد و بازبان زیبا و دلنشین نثر و شعر خود و انصافا" به صورتی کاملا" زیرکانه و سیاستمدارانه ٬ در چارچوب جهان بینی ئی توحیدی ٬ به خصوص اسلامی ٬ و بدون هیچ تردیدی فراایرانی و به مفهوم واقعی کلمه " جهانی " ٬ جامعه ایرانی و اسلامی را به نقد می نشیند ٬ سیاستگذاری می کند وبه عنوان فرزند مصلح الدین نشان می دهد که فراتر از اسم ٬ در رسم ٬ خود مصلح الدین به معنی منتقد تمام احکام و روش ها و رویه های حاکم بر جامعه است ٬ و بدون آن که علوم اجتماعی غرب در آن روز هنوز به صورت کنونی پیشرفت کرده باشد ٬ و جان لاک و توماس هابز و اگوست کنت و امیل دورکیم و ماکس وبری در عرصه علم الاجتماع وارد شده باشند ٬ به تدوین خط مشی زندگی بشری می پردازد ٬ برنامه ریزی را پاس می دارد ٬ گوشه چشمی به مفهوم امروزی استراتژی دارد ٬ از گمانه هائی استاد بودجه است ٬ و معمولی ترین و مشهور ترین شعرش حاکی از همان مبنای برنامه های اقتصادی جهان ٬ یعنی " پیش بینی " است که می فرماید :
چو دخلت نیست خرج آهسته تر کن !
که می خوانند  ملاحان  سرودی 
اگر باران  به  کوهستان  نبارد
به سالی  دجله گردد خشک رودی
و نه تنها خدا را در هر امری مسبب الاسباب و حاضر و ناظر می بیند بلکه انسان خلیفه الله را به نظارت عمومی دعوت و جا به جا کنترل اجتماعی که همان نظارت عمومی جامعه باشد را پاس می دارد٫ و روش آن را در جامعه ایرانی و به طور کلی تمام جامعه های اسلامی مورد بازدید خود متذکر می شود .
هفتصد و بیست سال تمام شمسی ٬ یا در چنین حدودی ٬ از مرگ شیخ اجل می گذرد و بارها و بارها و شاید میلیاردها بار اشعار و حکایات نغز و شیرین وی را خوانده ایم و محظوظ شده ایم و محظوظ می شویم . اما هنوز هیچ محققی و مطالعه گری و موسسه ای تحقیقاتی ٬ آنطور که شاید و باید ٬ به نقد اقتصادی و اجتماعی آثار گرانبهای وی ننشسته است و از این ممر و به رسم  ادائ دین به علم و فرهنگ جامعه ایرانی  ٬ به تدوین علم الاقتصاد و جامعه شناسی و علوم سیاسی اسلامی -ایرانی نپرداخته است .

گروهی ٬ کمیته ای ٬ واحدی یا موسسه ای تحقیقاتی شامل جغرافیا دانان ٬ تاریخ شناسان ٬ اقتصادیون ٬ مردم شناسان و جامعه شناسان و نظایر ایشان میبایست تا در آکادمی یا به اصطلاح ما دانشکده ای از علوم مدیریت یا جامعه شناسی و مصطلح تر ازهمه " علوم اجتماعی " چنین مهمی شروع شده به درستی صورت گیرد و ٬ انشاء الله به سر انجام رسیده کاربردی واقع شود . 

نویسنده : علیرضا آیت اللهی بازدید : 157 تاريخ : يکشنبه 17 شهريور 1392 ساعت: 10:10